YUNANİSTAN FIRSATI

19 Mart 2010 Cuma

Yunanistan, dünya ekonomisinin ‘kötü çocuğu’ ilan edilmeye devam ediyor. IMF kanalıyla ABD ve AB arasında şamar oğlanı muamelesi yapılan ülkedeki gelişmeleri, ‘komşularla sıfır sorun’ diye yola çıkan iktidarımız da sadece seyrediyor.

Siyaseten bakıldığında Türkiye ile Yunanistan’ın ilişkilerinin, özellikle cunta döneminden sonra bozulduğu açık. Bugüne kadar bazı girişimler olduysa da, kırılganlıklar tam olarak giderilemedi.

İki ülke halkı arasındaki yapısal bağa inat, iki tarafta da siyasilerin gündemi germe konusundaki yaklaşımları, doğru bağın hiçbir zaman kurulamamasına neden oldu. Oysa aynı kaderi paylaşmak, bazen yeniden yola çıkmak için fırsata çevrilebilir.

Bugünkü ekonomik yapıya baktığımızda Yunanistan ile Türkiye arasında çok büyük bir fark yok. Her ikisi de ya ekonomik bakımdan sömürülüyor ya da yaptıkları hataların ve yanlış ekonomi politikalarının vebalini ödüyor.

Her iki ülke vatandaşı da ekonomik bakımdan geleceğinden karamsar… İşsizlik, sosyal haklar gibi bir dizi hususta benzer kaderi paylaşıyorlar. Peki sorunlar temelde aynı ise, çözümlerde ortak projeler geliştirilemez mi?

Örneğin her ikisi de turizm ülkesi… Bugüne kadar yaşananların üzerine sünger çekerek, destinasyonlara ortak çıkışlar yapıp, birlikte gerçekleştirilecek reklamlarla, entegre turizm için fırsat yaratılamaz mı?

Keza her ikisinin de tarihten gelen zenginliğiyle, ortak bir kültür turizmi için de organizasyonlar geliştirilebilir.

Ege-Akdeniz doğal kaynakları açısından meseleye baktığımızda, ortak mühendislik çalışmaları yürütülüp, havzadaki doğalgaz ve petrol kaynaklarının birlikte değer haline dönüştürülmesi projelendirilemez mi?

İki ülke arasındaki işletmelerin organizasyonu, dünya pazarlarında birlikte hareket etmelerini sağlayacak stratejiler geliştirilemez mi? Yunanistan’ın AB üyesi, Türkiye’nin de Ortadoğu ve Orta Asya bağlantılı özellikleri, ortak fayda noktasında birleştirilemez mi?

İki ülkenin mutfak kültürü birbirinin nerede ise aynısı… Bu özelliği ‘şu ürün kimin’ tartışmasından çıkarıp, ‘Egeliyiz’ mantığına oturtarak, ortak restoran zincirleriyle dünya pazarında yayılmak hiç mi mümkün değil?

Bu ve benzeri birçok proje geliştirip, ekonomik ilişkilerimizi düzeyli bir ortaklığa dönüştürebilirsek, süreç içinde 12 mil sorunundan, Kıbrıs meselesine kadar birçok problemin dahi daha kolay aşılabildiği göreceğiz.

En iyi dostluklar, bazen felaketlerdeki dayanışma ile kurulabilir. Türkiye ve Yunanistan neden bu kriz dönemini fırsata çevirmek için proje geliştirmiyor?

Neden başkalarının oyununda piyon olmak yerine, birlikte aynı filmin başrol oyuncuları olmayı denemiyor?

Kimin adım attığı çok mu önemli? Hamasete dayalı, göstermelik ‘sıfır sorun’ politikaları ancak zaman kaybettirir. Bu konuda mangalda kül bırakmayanlar, neden proje geliştirmenin peşine düşmüyor? Önemli olan bu tip projelerle kalıcı dostlukların temelini atmaktır.

‘Her şer’de bir hayır var’ der büyüklerimiz… Bu olumsuzlukları, fırsata çevirip, ortak kader yolculuğu yapmak ve daha büyük güç birliğine dönüştürmek bu kadar mı zor?

cetinunsalan@yahoo.com

AÇILAMAYAN AÇILIMLAR

18 Mart 2010 Perşembe

Ülke sorunlarının tam bir uyum içerisinde çözülmesi gerekiyor. Bunun için de sorunlarla ilgili açılım yapılmasında fayda var. Peki nasıl yapılacak bu açılımlar? Elbette bugünkü metot uygulanarak…

İktidar çıkar açıklar: Ekonomide ciddi sorunlarımız var. Bunların çözülmesi için açılım başlatıyoruz. Vatandaş sorar: Peki nasıl? İktidar yanıtlar: Herkes taşın altına elini koymalı…

İktidar çıkar açıklar: Bölgesel kalkınmışlıkta ciddi sıkıntı yaşıyoruz. Bu sorunun aşılması lazım… Açılım şart. Vatandaş sorar: Peki nasıl? İktidar yanıtlar: Ben sadece açılımı başlattım.

İktidar çıkar açıklar: AB’ye tam üye olmalıyız? Bu konuda herkes aynı fikirde olmalı. Açılım şart. Vatandaş sorar: Peki nasıl? İktidar yanıtlar: Dur bir Merkel’e sorayım.

İktidar çıkar açıklar: Vergi tahsilatında en büyük problem kayıtdışı… Maliye’nin işleyiş biçimini yeniden ele alıp, açılım yapalım. Vatandaş sorar: Peki nasıl? İktidar yanıtlar: Vergi kaçırmazsanız bu sorun çözülür.

İktidar çıkar açıklar: Şehit cenazelerinin gelmesini engellemeliyiz. Açılım başlatıyoruz. Vatandaş sorar: Peki nasıl? İktidar yanıtlar: Canım açılalım da gerisi kolay.

İktidar çıkar açıklar: Hukukun üstünlüğünü sağlamalıyız. Hukuk açılımı yapacağız. Vatandaş sorar: Peki nasıl? İktidar yanıtlar: Her zaman benim haklı olduğumu kabul edin; mesele bitsin.
İktidar açıklar: Basınla ilgili sıkıntılar var. Açılım şart… Vatandaş sorar: Peki nasıl? İktidar yanıtlar: Beni eleştirenleri kapının önüne koyun, gerisini de ben hallederim.

İktidar açıklar: İşsizlik problemini çözmeliyiz. İstihdam konusunda bir açılım yapalım. Vatandaş sorar: Peki nasıl? İktidar yanıtlar: Kadınlar ve gençler iş aramaktan vazgeçsin. Her işletme bir kişi alsın. Ama her şeyi de bizden beklemeyin.

Sorunlar değişiyor, sihirli kelime aynı: Açılım… Açılım ile ne kast edildiği ve içeriğinin ne olduğu ise hiç açıklanmıyor. Açıklananlar ise nalıncı keseri gibi, vatandaşın haklılık noktası olabileceğini dikkate almadan, hep kamunun tarafına kesim yapıyor.

Hepsi iyi güzel de, anlamadığım bir şey var. Hiçbir konuda projelendirilmiş, bilimsel verilere dayanan çözümü yoksa, siyasetçi niye iktidar olur? Sanırım burada vasıf unsuru devreye giriyor.

Bir toplantıda ünlü bir politikacı, ünlü bir ressama: “Boş zamanlarda resim yaptığınız doğru mu” diye sordu. Ressam nazik bir şekilde cevap verdi: “Yanlış efendim. Tam tersi, boş zamanlarımda politika yaparım...”

Anlayana…

cetinunsalan@yahoo.com

SÖYLEYENE Mİ, SÖYLETENE Mİ?

17 Mart 2010 Çarşamba

Biliyor musunuz? Biz Avrupa’nın bir parçasıyız. Bundan da önemlisi AB’nin tam desteğine ihtiyacı olan bir ülkeyiz. Bu nedenle de bir gün, dikkatinizi çekerim bir gün, tüm koşulları yerine getirdikten sonra AB’nin tam üyesi olacağız.

Bu sözler, AB Komisyonu’nun Genişleme ve Komşuluk Politikası’ndan Sorumlu Komiseri Stefan Füle’yi ait. Tüm koşulların da Kıbrıs meselesine kilitlendiğini hatırlatırım. Peki bunlar, kimin karşısında söyleniyor? Türkiye’nin patronlar kulübü olduğu her fırsatta dile getirilen TÜSİAD’ın çiçeği burnunda Başkanı Ümit Boyner…

Hani herkesin başkan olmaktan kaçındığı, iki senedir IMF çığlıkları atan, eski başkanı da iktidarın hışmına uğrayan TÜSİAD’ta basına kapalı yapılan toplantıda sarf ediliyor bu cümleler. Peki TÜSİAD Başkanı ne diyor?

Türkiye-AB ilişkilerinde algılanan yavaşlamanın tekrar enerji kazanmasını ümit ettiklerini söyleyen Boyner, Füle’den bu noktada Türkiye’ye destek olması için ricacı oluyor. Anlaşılamaz bir kompleks sergilenen tavır bununla da bitmiyor.

Boyner’e göre Türkiye, bugün dünyada önemi yükselen bir ülke olmasını, AB değerlerini, yüksek demokrasi standartlarını, insan haklarını, çoğulcu demokrasiyi müktesebatına almak konusunda bir taahhüt vermesine borçlu…

Hani bazı evlilikler vardır. Eşlerden biri diğerine sürekli zulmeder, döver, aşağılar ve sonra da çıkıp şöyle der: ‘Ben olmasam sen bir hiçsin.’ Bu mudur yani? Hoş insanın içinden ‘böyle başa, böyle tarak’ demek geliyor ama iş bu kadar basit değil.

Öncelikle Türk reel sektörünün, maddi bakımdan en güçlü firmalarını temsil eden bir derneğin başkanının, ülkesinin jeopolitik konumunu, potansiyelini bilmemesi, avantaj ve dezavantajlarını analiz etmekten uzak olması, Türkiye’nin Avrupa, Ortadoğu, Asya ve Kuzey Afrika pazarlarının ortasında stratejik önem taşıdığından bihabermiş gibi davranması tam bir iç acıtıcı durum.

İkincisi, Avrupa’da siyaseten 1915 olaylarına yönelik, ‘siyasi bir oldu-bitti’ tezgâhının kurulduğu süreçte böylesi cümleler tam bir işbilmezlik.

Üçüncüsü Avrupa Birliği çatısı altında Yunanistan örneğindeki gibi bir vefasızlığın sergilendiği süreçte, duygusal destekler bekleyecek kadar hayalperest bir tavır.

Dördüncüsü, göçmüş bir AB ekonomisinin Türkiye’ye ihtiyacı olduğunu bilmeyecek kadar, AB-ABD mücadelesi veya dolar-avro parite savaşını okuyamayacak kadar sığ bir bakış açısı.

Ne yazık ki TÜSİAD Başkanı ilk önemli sınavında sınıfta kalmıştır. AB Projesi elbette Türkiye için önemlidir. Müzakerelerin yürütülmesi de gereklidir. Ama mevcut hükümetin tavrıyla, yani ‘size ne lazım’ yaklaşımıyla değil, haklar ve sorumluluklar çerçevesinde, hesap verirken, hesap da soran bir yaklaşımla yaşanması gereken bir süreçtir.

Muhatabınız sürekli çıkarlarını savunurken, bunun bir müzakere olduğunu ve müzakerelerin de karşılıklı çıkarlarda uzlaşmayı gerektirdiğini, ödev ve yükümlülük kavramı kadar, hak kavramını da kapsadığını bilmeyi ve ülke çıkarlarını gözetmeyi düşünmek çok mu zor?

Gelecekte AB’nin dahi varlığının tartışmalı olduğu bir süreçte, TÜSİAD Başkanı’nın sözleri bu mu olmalıydı? Mesela şunu söyleyemez miydi?

“Yunanistan meselesinde görüyoruz ki, makyajlı bütçelerle yıllarca yapılan aldatmalar söz konusu. Bunun ekonomisi riskli görülen diğer AB ülkelerinde olmadığını bilemeyiz. Örneğin İspanya’nın turizmde tarife dışı destekler verdiğini biliyoruz. Şimdi anlaşılıyor ki, Yunanistan da tarımda AB’yi aldatmış.

Uyum sürecinde, müktesebatın yarısını oluşturan tarım sektöründen bahsediyorum. Bize tırpanla derken, siz orada neler yapıyorsunuz? Gümrük Birliği’nden başlayan süreçte, AB’de yaşananların soruşturulması ve ortaya çıkanlar doğrultusunda Türkiye’ye tazminat ödenmesi gerekir.” Çok mu zor bunları söylemek?

Peki Boyner ne demiş? “Türkiye’deki reform sürecinin de bu şekilde devam etmesi gerektiğini düşünüyoruz. TÜSİAD olarak da bu konuda üzerimize düşeni yapacağız.” TÜSİAD Başkanı bunu söyledikten sonra, iktidarınız küstahça talepler karşısında AB’ye ‘one minute’ diyemedikten sonra, Füle’nin bize sömürge muamelesi yapmasına kızmak mümkün mü?

İnsanın içinden çok şey demek geliyor ama karar veremiyor. Hangisine söyleyeceksiniz? Söyleyene mi, söyletene mi?

cetinunsalan@yahoo.com

PEKİ YA SONRA?

16 Mart 2010 Salı

Derler ya: Beni bir sen anladın, sen de yanlış anladın… İki yılı aşkın bir zamandır IMF ile yapılacak bir anlaşmanın Türkiye’nin sorunlarını çözmeyeceğini ortaya koyuyoruz. Sonunda IMF ile anlaşma yapılmayacağı açıklandı. Ama B Planı ürkütüyor.

İplerin atılmasının sebebi ayrı bir tartışma konusu, ama bunun Türkiye’nin kendine has bir program uygulayabilmesi için fırsat olduğu çok açık. Peki niyet bu mu? İşte burada ciddi endişelerim var. Özellikle medyaya düşen ek gelir paketi öngörülerinden sonra endişem daha da arttı.

Hükümetin, ortaya çıkacak kaynak sorununu çözmek için hazırladığı söylenilen ek gelir paketi içler acısı bir durumda. Doğan Akın’ın makalesinden öğreniyoruz ki, ‘sat ve ye’ mantığından oluşan bir önlem tasarlanıyor.

2B için satış, kiralama ve Anayasa değişikliği; şeker fabrikalarının satışı; enerji ihaleleri; yeni vergi ve prim affı… Güngör Uras da bir devalüasyondan bahsediyor. Satılmak üzere 200 Hazine arazisinin saptandığı, Danıştay 13. Dairesi’nin satışını iptal ettiği şeker fabrikalarının yeniden gündeme getirilmesi, ne olduğu belli olmayan nükleer meselesi sıraya dizilmiş vaziyette. Hiçbir düzenleme yapmadan gerçekleştirilmek istenen bir de vergi ve prim affı var.

Bu tablonun Türkçesi, bugünkü kaynak ihtiyacını karşılamak ve bu yılı çevirebilmek için, evdeki değerli eşyaları satma mantığının sürdüğüdür. 7 seneyi aşkın bir süredir iktidar olan mevcut yönetim, ‘sattı, savdı’ ama halen sonuç alınamadığını göremiyor.

Hadi diyelim ki, tüm bunları yapıp, bu seneyi kurtardınız. Peki ya sonra? Gelecek sene ne satmayı planlıyorsunuz? Şımarık bir mirasyedi gibi, her fırsatta küçümsediğiniz bu ülkenin kaynaklarını ve oluşumlarını satarak ne amaçlıyorsunuz?

Durun ben söyleyeyim. Amaç, vaziyeti kurtarıp, seçime gitmek… Allah’tan korkun beyler… Bu yaptığınız ayıptır, günahtır. Gelecek kuşakların varlığından çalmaktır.

Bir an için hepimiz düşünelim. Çocuklarınızın geleceğini çalmak ister misiniz? İlk anda hepinizin ‘hayır’ diyeceğinden eminim. Fakat bu iktidarın anlayışını onaylayarak, bunu yapıyorsunuz.

Satıp, savmakla ancak, Türkiye nefes alır. Elbette daha sonra oksijen tüpüne bağlanmak kaydıyla…

Hazine arazilerini sattınız ve parayı borcun faizinin ödenmesi için yolladınız. Türkiye’ye nükleer belasını sardınız ve borcun faizinin ödenmesi için gönderdiniz. Kâr eden şeker fabrikalarını, önceki performansınıza bakarsak iki yıllık kârına satacaksınız ve sonra da ithalat yapacaksınız. Prim ve vergide af çıkardınız; ama sistemi düzeltmediniz. Bu oranlar ödenebilir ve adil hale getirilmeden çözüm olacak mı?

Kocaman bir hayır… 2003 senesinde söylemiştim, bugün ne yazık ki tekrarlamak zorunda kalıyorum. Kalıcı bir sistem getirmediğiniz sürece, 5-6 sene sonra yine afları konuşur hale geliriz.

Peki ya sonra? Bu soruyu kendinize sağlıklı bir biçimde sorup, iktidar yağdanlıklarınızı dinlemeyi bıraksanız, Türkiye’nin önünde çok büyük bir fırsat var. Dünyadaki rakiplerimizin kan kaybettiği, durduğu, sıkıntı içinde bulunduğu bu süreçte yeniden yapılanabiliriz.

Geç de olsa, envanter çalışmalarını yapıp, elimize bilimsel verileri alarak, yeniden bir sistem kuralım. Gereksiz ithalatı, bu verilere dayanarak dengeleyelim. Tüm dünyaya makine satan makine üreticilerimizin, yurtiçinde gerekli teveccühü görmemesi bile bunu kanıtlamıyor mu? Gerekli bilinçlendirmeyi yapıp, önemli ölçüde ihtiyaçlarımızı kendi üreticimizden elde edebiliriz.

Devlet Bakanı Zafer Çağlayan’ın açıkladığı ihracatta devlet politikasını çok önemsiyorum. Bunu sağlıklı verilerle ve hedeflerle yapılandırabilirsek, ciddi bir aşama kaydetmek işten bile değil. Fakat yağdanlıklarınızı dinlemekten vazgeçiniz. Türkiye’nin ortak akıl üretmeye ihtiyacı olan bir dönemden geçiyoruz.

Sayın Başbakan’ın nezdinde tüm kabinenin şu soruyu kendisine sormasını istiyorum: Satıp, savdık ve bu seneyi kurtardık. Peki ya sonra? Sonrasında çıkacak resmi, tercihiniz belirleyecek. Hangi yolu tercih edeceğiniz ise vicdanınıza kalmış.

cetinunsalan@yahoo.com

SİZE DE YARANILMIYOR

15 Mart 2010 Pazartesi

Ekonomiden AB ile ilişkilere kadar her konuda sorumlu olan iktidarlardır. İktidar, ağlama yeri değil, çözüm üretme mecrasıdır. Eğer seçimleri kazandıysanız ve hükümet kurma görevini aldıysanız, sürekli ağlayan çocuklar gibi ortada dolaşamazsınız.

Sorumluluk aynı zamanda hesap vermeyi de gerektirir. Size hesap soranları ‘demokrasi düşmanı’ ilan edemezsiniz. Sokaklarda hakkına arayanları, teröristlerle işbirliği içinde olmakla suçlayamazsınız.

İşinize gelen insanları dinleyip, diğerlerini susturmak veya bastırmak için, polisiye yöntemler uygulayamazsınız. Demokrasilerde yetkiyi de halk verir; hesabı da halk sorar. Ama her zaman böyle mi oluyor tartışılır…

Mesela ABD, önümüzdeki dönem Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde kendi desteklediği adayın öne çıkarılmasını, bu konuda yetkili kanatların çalışma yapmasını istiyorsa, ‘bu en hafifinden iç işlerine müdahaledir’ ve yaptıklarının aksine ABD’de bu anayasal bir suçtur.

Fakat şimdi ABD kendi adayının desteklenmesini istiyor. Olur mu böyle şey diyorsunuz? ABD Başkanı Obama, Dışişleri Bakanı Clinton ve Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Gordon’un, hafta içinde ABD’yi ziyaret eden Yunanistan Başbakanı Papandreu’ya, KKTC’deki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Mehmet Ali Talat’a yardımcı olunması telkininde bulunduğu iddia edildi.

İddiayı ortaya atan Kıbrıs Rum kesiminde pazar günleri yayınlanan Kathimerini Gazetesi… Ben, KKTC’den bahsediyordum, siz ne sandınız? Neyse politikadan çıkıp, ekonomik gelişmelerin halk üzerindeki yansımasına bakalım.

Bir anketten bahsedeceğim size. Marc Araştırma Şirketi’nde yapılan bu anketin sonuçlarına göre halk, hükümetin bütçe açığının kapatılması çalışmaları çerçevesinde aldığı ekonomik önlemlerin adil olduğuna inanmıyor.

Halk, hükümetin bütçe açığına yönelik aldığı önlemler karşısında kızgın. Hayal kırıklığı yaşayanlar ve gelecekten endişeli olanlar da var. Ankete verilen yanıtlarda, vatandaşlar en çok bu olumsuz gelişmelerden hükümeti sorumlu tutuyorlar. Vergi kaçakçıları da ikinci sırada geliyor.

Sorunun çözülmesi aşamasında Avrupa Birliği’nin tavrı da vatandaşı rahatsız etmiş gözüküyor. İşte tablo bu… Üstelik basın da bu konuyu ciddi bir biçimde ele alıp, hükümetin üzerine gidiyor.

Nerede mi? Yunanistan’dan bahsediyorum. Siz neresi sandınız? Yoksa Türkiye mi? Bizde sorun yok ki… Biz nasıl olduğu bilinmeyen, mangalda kül bırakmayan ama içi doldurulmayan açılımlarla ve dedikodulara dayanıp, bazılarını içeri kapatmakla meşgulüz.

Ekonomik sorunlarımız olmadığına göre, bunlarla uğraşmamızdan daha doğal bir şey de yok. En azından basının hükümetin üzerine gittiği yönündeki cümlemden, bunun ülkemiz olmadığını anlamışsınızdır diye düşünmüştüm.

Komşu zor durumda… Ne dersiniz? Bizde her şey yolunda olduğuna göre, Almanya’nın yapmadığı iyiliği yapıp, borç versek mi? Bizde de mi işsizlik var? Provokatörlük yapmayın…

İnsanlar işten atılıp, tazminatlarıyla kredi kartı borcunu kapatmak için torpil mi arıyor? Çok kötü niyetlisiniz. Yolsuzluk mu var? Nerede yaşıyorsunuz siz?

Ekonomide harikalar yaratıyoruz, tıpkı İzlanda gibi… Demokratikleşiyoruz… Ama okyanus ötesinde istendiği gibi… Düşünsenize KKTC’de Cumhurbaşkanlığı seçimi için ABD’nin tavrını… Kaybedeceği siyasi eğilim nedeniyle kesin olan Talat’ı bile seçtirmeye çalışıyor. Bizde de böyle şeyler olmuş mudur?

Çok kötü niyetlisiniz… Biz Medeniyetler İttifakı’nın Eş Başkanıyız. Bize bu tarz baskılar yapabilirler mi? 1915 olaylarının ‘soykırım’ olarak ele alınmasıyla ilgili Amerikan Temsilciler Meclisi’nin kararı sonrasında, nasıl geri çektik büyükelçiyi? TÜSİAD bile ziyaretini askıya aldı. ‘One munite’ diyen de biz değil miydik? Gerçi burnumuzun dibinde 1.5 milyon Iraklı ölürken ses çıkarmadık ama olsun.

Rusya ile sorunlarımızı halletmedik mi? Gerçi bunun karşılığında ihalesiz nükleer sözü verdik, ama olsun… Ermenistan ile açılıma geçmedik mi? Gerçi Ermenistan’da Anayasa Mahkemesi’nin kararı, hariciyemizin yalanını belgeledi, ama olsun?

Dışta sıfır sorun politikası önemli. İçeride, sorun çıkaranın kellesini kesiyoruz, ama olsun… Halen mi şikayet ediyorsunuz? Size de yaranılmıyor… Sabırlı olun, hepinizle ilgilenecekler. Herkese tek tek sıra gelecek.

Ne diyor büyüklerimiz: ‘Yaptıklarımız, yapacaklarımızın teminatıdır.’

cetinunsalan@yahoo.com