FAKİRLİĞİ BİLE PAYLAŞAMIYORUZ

Bu ülkenin kişi başına milli geliri hep tartışmalı olmuştur. Gerçek rakamlarla baktığınızda, yani değer değil, gerçekleşen üzerinden konuyu ele aldığınızda 4 bin dolar civarında kişi başına bir gelirimiz var.
Fakat resmi rakamlara, yani değer olarak ele aldığınızda bu rakam kriz sonrası 8 bin – 9 bin dolar aralığında seyrediyor. Bu fark her zaman vatandaşın kafasını karıştırmıştır. Devlet Planlama Teşkilatı eski Uzmanı Haluk Dural bu konuyu çok halktan bir örnekle açıklıyor.
Satılığa çıkardığınız bir eviniz olduğunu düşünün. Piyasada sorduğunuzda bu eve 200 bin TL değer biçiyorlar. Fakat satış işlemi gerçekleştirdiğinizde ancak 170 bin TL alabiliyorsunuz. İşte kağıt üzerindeki milli gelir ile sokaktaki milli gelirin arasındaki fark da tıpkı bu değerde olduğu gibi ortaya çıkıyor.
Sizin eve biçtiğiniz değer, devletin resmi kurumlar aracılığıyla sunduğu milli gelir, satış sonrasında cebinize giren ise kabaca gerçek milli geliri temsil ediyor. Doğal olarak burada cebinize gireni esas almak durumundasınız. Çünkü hayalinizde var olan 30 bin TL’nin sizin hayatınıza hiçbir etkisi olmuyor. O sadece hayali bir rakamı, soyut bir değeri temsil ediyor.
Hangi doğrudur tartışmasını bir kenara bırakırsak değişmeyen gerçek, gelir dağılımının adaletsizliğidir. TÜİK’in son araştırmasına göre en yoksul yüzde 20 ile en zengin yüzde 20 arasındaki fark tam 8,1 kat olarak ortaya çıktı.
Gözüken o ki Türkiye dolar milyarderlerinin arttığı bir ülke olarak, bir tarafta da farklı bir dramın geniş kitlelere yayıldığı bir ülke özelliği sergiliyor. Yani gırtlağına kadar borca batan bu ülke, bırakın zenginliği, borcu da, fakirliği de bölüşemiyor. O nedenle de sokaklar suçtan, asayiş ve hırsızlık masası da şikayetten geçilmiyor.
Yaşam koşulu göstergelerine tek tek baktığınızda, her birinin yoruma muhtaç olduğunu görüyorsunuz.
Mesela insanımızın yüzde 61’inin kendilerine ait konutta oturduğu görülüyor. Elbette burada kaçak veya ruhsatlı bina ayrımı yapılmıyor. Ama realite buysa, böylesi bir gerçek Türkiye’de inşaat piyasası açısından büyük bir açmazı da beraberinde getiriyor.
Eğer yüzde 61 kendi konutunda ikamet ediyorsa, yeni yapılacak binaların satışıyla ilgili çok büyük bir problem var demektir. O problemin adı da, kiracı sorunudur. İnsanlar ikinci ve üçüncü evlerini alabilse bile, kiracı bulmak konusunda büyük bir açmaz yaşanacağı gün gibi ortaya çıkıyor.
Yine araştırma gösteriyor ki, yüzde 39’unun konutunda sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi ve benzeri sorunlar söz konusu. Bu da insanların başını sokacak bir konut bulsa dahi, ona gerektiği gibi bakamadığını gösteriyor. Yine inşaat sektörü adına büyük bir sorun olarak ortada duran bu realite, aynı oranda izolasyondan dolayı ısınma sorunu yaşandığı gerçeğiyle örtüşünce, yüzde 70’ini ithal ettiğimiz enerjiyle sokakları ısıttığımız ve yüksek maliyetlere girdiğimiz gerçeğini sergiliyor.
TÜİK’in araştırması insanımızın yüzde 57,7’sinin hanesinin konut alımı ve konut masrafları dışında taksit ödemeleri ve borçları bulunduğunu ve bu borç ödemelerinin yüzde 25’inin hanesine çok yük getirdiğini vurguluyor. Vatandaşın borçlu yapısını ortaya koyan bu realite, önümüzdeki dönemin en önemli sorunu olarak ortada duruyor. Nitekim icra ve hacizlerdeki yüzde 100’lere varan artış, intihar eden borçlular önümüzdeki süreçte bizi bambaşka bir sorunla karşı karşıya bırakacak gibi gözüküyor.
Araştırmada insanımızın yüzde 58,7’sinin iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek yiyemediğini ortaya koyuyor. Et fiyatları ortada. Bu pek kimsenin umurunda değil gibi gözüküyor ama B12 eksikliği, vitamin eksikliği, eksik beslenme sorunu gibi gerçeklerden ortaya çıkan sağlık giderlerinin faturası da, zihni açık insan azlığı sorununu da ardına takarak, daha da büyüyecek izlenimi veriyor. Fakat kimse bunun da hesabını yapmıyor.
Bu ülke 1923 yılında, bugünkü kadar borçlu değildi. Ama bugünden daha fakirdi. 15 yılda o kadar büyük bir hamle yaptı ki, yok canıyla dış ticaret fazlası veren, işletmeler kuran, eğitimde atılımlar yapan bambaşka bir ülke ortaya çıkardı. Şimdi ise basiretsiz politikacıların elinde oyuncak oluyor. Çünkü bu ülkeye çarpık ve yanlış politikalarından daha büyük bir kötülük yaptılar.
Paylaşmayı unutturdular; işbirliğini, el ele vermeyi, hayal kurmayı, bir hayal uğrunda mücadele etmeyi ‘ayıp’ sayıp, herkesi gemisini kurtaran kaptan yaptılar. Ve biz; 72 milyon Türkiye, gelir seviyesini ne olursa olsun geminin toptan battığını fark edemeyecek kadar aymazlaştık.
Çünkü 1923 ile bugün arasındaki en büyük farkı yarattık. Fakirliği eşit paylaşamadık. Bunu başaramayan toplumlar ise sadece zenginliğin hayalini kurarak sürünür ve sonunda batarlar. Godot’u bekleyenler gibi, kurtarıcı ararlar. Ve bu arayış sırasında da ne kadar çapsız politikacı varsa, ardına ve sloganlarına sığınırlar. Peki şimdi sormak gerekmiyor mu? Suç bizi bu hale getiren yönetimlerde mi, bu cinayete ses çıkarmayan bizlerde mi?
cetinunsalan@yahoo.com