SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜYÜME ORANI -1- (SELF SUSTAINABLE GROWTH RATE)
Sürdürülebilir büyüme oranı bir firmanın yeni hisse senedi basmadan, operasyon politikasını değiştirmeden, borçlanma yapısını değiştirmeden yıllık satışlarında yaratabileceği maximum büyüme oranıdır. Günümüzde pek çok firmanın genel müdürü ve icra kurulu başkanının firmalarına satış hedeflerini verirken ilk başta ele almaları gereken son derece önemli bir orandır. Bunun yerine, gerçekleşmesi son derece zor ve agresif hedef bütçeler verilmeye ve bunlar firma yöneticilerine kabul ettirilmeye çalışılır. Peki nedir bu sürdürülebilir büyüme oranı (SSG)? SSG oranı firmanın elde ettiği net gelirden temettüler düşüldükten sonra kalan tutarın firmanın öz sermayesine bölünmesi ile elde edilmektedir. Aşağıda t1 ve t2 zamanlarında öz sermaye aktarılan temettü sonrası kazanca göre firmanın SSG oranının hesaplanması gösterilmektedir:
Tablo 1: Sürdürülebilir Büyüme Oranının Hesaplanması
Sürdürülebilir büyüme oranını aynı zamanda aşağıdaki şekilde de formülize edilebilir:
Tablo 2: Sürdürülebilir Büyüme Oranının Sermaye Getiri Oranıyla ilişkisi
Bir firmanın sermaye getiri oranına etki eden 5 tane önemli faktör bulunmaktadır. Bu faktörler:
1- Operasyonel Karlılık (Operating Profit Margin) = Faiz Vergi Öncesi Kar (EBIT) / Satışlar
2- Sermaye Dönüş Hızı (Capital Turnover) = Satışlar / Yatırılan Sermaye (Invested Capital - IC) *
3- Finansal Maliyet Oranı = Vergi Öncesi Kar (EBT)/ EBIT
4- Finansal Yapı Oranı = Yatırılan Sermaye / Öz sermaye
5- Vergi Oranı = Vergi Sonrası Kar (EAT) /Vergi Öncesi Kar (EBT)
Sürdürülebilir büyüme oranı Tablo 2’de görüldüğü gibi sermaye tutma oranı ve sermaye getiri oranının çarpımından oluştuğuna göre ROE’ye etki eden faktörler aynı zamanda SSG’ye de etki eder. SSG’de sermaye tutma oranı ve finansal kaldıraç çarpanı firmanın finansal politikalarına bağlıdır. Firmanın operasyonlarını özsermaye ve borçlanma kaynaklarından hangi bileşimle finanse ettiği; temettü politikasının ne olduğu firmanın finansal kararlarını etkiler. Öte yandan sermaye dönüş oranı ve operasyonel karlılık ise firmanın operasyon politikaları ile ilgilidir. Kısaca yukarıdaki 5 tane faktörün değişmediği bir ortamda şirket yeni hisse senedi basmadan (internal financing yapmadan) SSG oranından daha fazla satışlarını arttıramaz.
Tablo 3’ de ROE’yi oluşturan 5 tane rasyoyu yan yana yazdığımızda, sadeleştirmelerden sonra ROE’nin formülü olan EAT / Özsermaye oranına ulaşmaktayız. Dolayısı ile yukarıda ROE’yi oluşturan oranlara etki eden faktörleri kontrol altına alan bir yönetim firma ortaklarını mutlu edecek ROE oranı için stratejiler geliştirebilir. Burada en önemli olan konu firmadaki pay sahiplerini mutlu edecek ROE oranı için kullanılacak benchmarklar’dır. Bu konularda çalışma yapan firmalardan ya da istatistik kurumlarından ülke ve sektör ROE’leri elde edilip ona göre analiz yapmak yerinde olacaktır. Tablo 3’de detaylı analiz edilebileceği üzere eğer firmanın finasal kaldıraç çarpanı 1’den büyük olursa o zaman bu durum ortaklar için olumlu olmaktadır. Çünkü bu durumda ROE > ROIC olacaktır. Tersi durumda ise ROIC < ROE olacaktır. Bu tamamen firma icra kurulunun vermesi gereken bir karardır. Ortakları mutlu etmek için borçlanmayı arttırmak hangi sınıra kadar mantıklıdır? Bir şirketin borçlanmasına devam edebilmesi için gereken sınır ROIC’in borçlanma maliyetinin üzerinde olduğu durumlar olmalıdır. Tersi durumlarda daha fazla borçlanma yapılmamalıdır. Bu noktada finans yöneticisi kusursuz bir imkansızlık ile karşılaşıyor. Bu imkansızlık finans yöneticisinin borçlanma yaptığı zaman firmanın gelecekteki ROIC’sinin ne olduğunu bilmemesidir. Bir sonraki yazımızda dünyadaki büyük firmaların satış stratejilerini belirlerken sürdürülebilir büyüme oranından nasıl faydalandıklarını anlatacağız. Ayrıca SSG’den büyük satış hedefli bütçe yapan firmaları bekleyen tehlikelerden bahsedeceğiz.
