Fed dünyayı kurtarabilir mi, Türkiye’yi kurtarabilir mi?

Atilla Yeşilada

Çarşamba 07, Abu Dabi. Şöför arkadaş beni otelden havalimanına sürüyor. Arabaya bindiğimde navigasyon panelinden dış ısıya baktım. 37 derece. Yarım saatta havalimanına geldik, 39 dereceye çıkmıştı. Çarşamba Emirates Policy Center adlı bir düşünce kuruluşunun Türkiye panelinde Ülkelerin Milli Serveti, ölçümü ve değişimi başlıklı bir sunum yaptım, sunumu makalenin en altındaki linkte bulabilirsiniz. Öğleden sonra da GSP adına müşteri ziyaret ettim, vallahi hava soğutmalı binadan çıktığım anda gözlüklerimi buğu kaplıyor, tavuk karası! Bir kaç kere yanlışlıkla namuslu ve örtülü Arap bayanların üstüne düşmüşüm, feci dayak yedim. Bir sigara içmelik dışarı çıkıyorum, burnumdan çok kulaklarımdan duman çıkıyor. Beyin ısısını düşürmek için buza yatırılmış limonlu Sitoli ve kapruz şerbeti. Yanında deve pastırması ve hurma dolması. Yalan lan. Öyle yemekler yok. Abu Dabi gayet medeni bir yer. Tanıştığım bir çok Arap bizden iyi Türkçe konuşuyor, bize sempatiyle bakıyor. Abu Dabi biliminsanları da Türkiye’nin öneminin farkında ve çok yakından takip ediyorlar.

Çarşamba 14’te eve döndüm, e-mailleri okudum, ona-buna laf soktum, sonra da Powell’ı dinledim. Ben Fed’in piyasaların tahmin ettiği daha doğrusu umduğu gibi %80 ihtimalle Temmuz toplantısında faiz indireceğine ikna olmadım. Powell kısa, öz ve sarih konuşan bir Büyüğüm. FOMC’in faiz indirmesi için 3 önkoşul var:

Dünya ekonomisi yavaşlamaya devam ederse…
ABD istihdam ve özel sektör sabit sermaye yatırımları daha da yavaşlarsa….
Ticaret Savaşları sürer ve şiddetlenirse.
Hafta sonu Osaka zirvesinde Trump Xi Jinping ve Erdoğan zirvelerini göreyim, bu 3 önkoşulun ne denli gerçekçi olduğu ve Fed’in Türkiye’yi kurtarıp kurtaramayacağını bir kez daha anlatırım size.

Ama, bugün bir senaryo analizi yapıp “en kötü senaryoda” Fed’in faiz indirimleri dünyayı resesyondan, bizi de kur şokundan korur mu sorusuna Jerome Abim’den öğendiğim gibi kısa ve net cevaplar vereceğim.

“En kötü senaryo” ABD-Çin Ticaret Savaşı’nın vites yükseltmesi yanında, Trump’ın seçim telaşıyla AB’ye de saldırmasıyla başlar. Ek olarak Bejiing’in alacağı makro-ekonomik önlemlere karşın Çin ekonomisinde soğumanın sürerek global reseyouna gidişi hızlandırması gerekir.

Fed doğal olarak faizleri hızla ve belki 50 baz puanlık kademelerle indirecek, ona siyasi çerçeve izin verdiği ölçüde AMB da katılacak. Bu senaryoda Fed’in faiz indirimleri reseysonu engellemez. Çünkü yavaşlamanın temelinde yatan tedarik zincirlerinde dağılma ve sabit sermaye yatırımlarının yavaşlaması düşük faize kolay ya da istenen yönde tepki veren değişkenler değil.

Öte yanda, hızlı bir parasal gevşeme ve “ne gerekirse yapılacak” vaadi, mali piyasaların çökmesini önler. Mali piyasalarda kalıcı bir panik atağının ikinci bir darbe olarak reel ekonomiyi vurması, ve sıcak para – kredi akımlarının kesilerek çok borçlu Gelişmekte Olan Ülke (GOÜ, Piyasa = GOP) şirketlerinde zincirleme iflas-temerrütleri tetiklemesi durgunluktan daha kötü.

TEMEL ANALİZ İLE NASIL HİSSE SEÇİLİR? UZMANINDAN HEMEN ÖĞRENMEYE BAŞLA!

Yazının devamı için TIKLAYINIZ.

Yorumunuzla Bu Yazıya Katkıda Bulunun

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.