Neyi satın almadılar?

Çetin Ünsalan

– wp:paragraph –>

Merkez Bankası’nın faizi düşürmesinin ardından herkesin gözü finans
piyasalarına çevrildi. Ne tepki verileceği çok büyük merak konusuydu. Oysa
merak edilecek bir şey yoktu. Merkez Bankası Başkanı Çetinkaya görevinden
ayrıldığından beri bir faiz düşüşü bekleniyordu.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Hatta son düzlükte bunun 4 civarı olacağı da yine dillendirilmeye
başlandı. Yani ortada bilinmez bir şey yoktu ve bunu satın aldılar. Bu nedenle
sığ bir piyasada faizi düşüren ekonomi yönetimi, rahatlıkla da 5,76’ya yükselen
dolar kurunu geri çevirebildi.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Meseleye ekonomik yaklaşmayınca ve herkesin cebi sorunla dolu olunca da
kimse bu işe ses çıkarmadı. Lakin ortaya çıkan bu tablo sorunların da bittiği
anlamına gelmiyor. Ne var ki tam tersine bunu pompalıyorlar.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Sadece ekonomi yönetimi değil, finans piyasaları da bunun üzerine
oynuyor. Çünkü ancak herkesin sakinleştiği ve problemin aşıldığı kanaatinin
oluştuğu noktada hamle yapabilirler. Herkesin her şeyi bildiği bir fotoğrafta
kazanç sağlamaları ya da risk devretmeleri mümkün değil.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Şayet meseleye iktisadi gerçeklerle yaklaşılsa, faiz oranlarının tıpkı
enflasyon rakamları gibi hayatın gerçeğini yansıtmadığını hamleleriyle
gösterirlerdi. Karardan önce Fitch’in dünya genelindeki bankaların durumunu açıklayan
raporu bile çok şey anlatıyordu.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Ne diyordu? Küresel banka kredi notları kötüleşme eğiliminde ve bunun
ağırlıklı nedeni ve ortalamayı bozanı da Türk bankaları… Elbette biraz
abartılı bir tespit. Zira hem Türkiye’de bankacılığın bu derece büyük bir hacmi
yok; hem de dünyadaki bankaların durumu da bizimkiler kadar olmasa da tatsız.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Nitekim iliklere kadar hissedilen varlık balonlarının patlama riski ve
de korkusu bunu bize anlatıyor. Ama bir kurban bulmak zorundalar. Türkiye’deki
sistemsel yapıdan daha iyi bir neden bulamazlar. Neticede AB ekonomisini
etkileyecek bir Yunanistan’dan yürüyemezler.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Yani Türkiye’deki finans piyasaları, sevdikleri tabirle oyuna sabit
durarak dahil oldular. Çünkü satın almadıkları tüketiciden reel kesime kadar
açıklanan ve kötüleşen bir dizi istatistik var.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Lakin Türkiye üzerinden oynanacak bir oyunun hesap edilemez sonuçları
olabilir. Bir tarafta artan jeopolitik riskler, öte tarafta Türkiye özelindeki
siyasal krizler, beri tarafta da İngiltere’deki yeni hükümetin Brexit çıkışları
görmezden gelindi.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Şimdi bu ortam bize kısıtlı da olsa manevra alanı verdi. Bunu nasıl
kullanacağız meraktayım. Zira bu başlıkların hepsine oynayabilecekleri gibi,
faturasını da rahatlıkla Türkiye’ye kesebilecekler.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Kimsenin konuşmadığı ve görmek istemediği bir gerçek var. Türkiye üzerinden bir hikaye yazılabilir. Lakin bu seferki hikaye Türkiye’nin değil, Türkiye’nin kullanıldığı bir özellikle de karşımıza çıkabilir.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Biz buna müsait miyiz? Kalemiz boş ve gol atmışız gibi davranıyorsak;
evet.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

[email protected]

– /wp:paragraph –>

Yorumunuzla Bu Yazıya Katkıda Bulunun

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.