Teşviklerden beklenen sonuç yatırımların ve istihdamın artması ve bölgeler arası gelir eşitsizliğinin azalmasına imkan sağlamısındır. Çıkışı sırasında beğenilen 6 bölgeli son sistemin ilk altı aylık dönemdeki sonuçları bu teşvik sisteminde istenilenden uzak kalındığını gösteriyor. Ekonomideki soğuma talebiyle birlikte geçen yılın aynı dönemine göre teşviklerde Türkiye genelinde belge sayısında, yatırım miktarında ve yaratılan istihdamda bu yıl azalma gözleniyor. Aynı şekilde teşviklerde gelişmiş bölgelerin payı oran olarak düşse de yine diğer bölgelere göre en yüksek seviyede kalırken, artış beklenen 6. Bölge teşvik payında azalış görülüyor. Bölgeler arası eşitsizlik daha da artıyor.
Son 6 bölgeli teşvik sistemi Nisan ayında açıklanıp, 19 Haziran’da yılbaşından geçerli olarak yürürlüğe girdi. Yayınlandığı dönemde olumlu karşılanan yeni teşvik sisteminin yürürlüğe girmesi sonrasında “Birikmiş teşvik başvurularında patlama” beklendiği yolunda açıklamalar yapılıyordu. Ancak, yılın ilk yarı teşvik sonuçları tablonun yine olumsuz olduğunu ortaya koyuyor. Bu olumsuzluk iki açıdan ortaya çıkıyor.
Bunlardan birisi bütün bölgeleri kapsayan toplam teşvik belgesi, yatırım ve istihdam miktarındaki düşüş. Geçen yılın aynı dönemine göre Türkiye’de toplam teşvikli yatırım sayısı 2 bin 598’den, 1965’e yüzde 24.4 düşerken, yatırım toplamı 31 milyar 291 milyon liradan, 21 milyar 494 milyon liraya yüzde 31.3 gerileme gösteriyor. Teşvikli yatırımlardaki istihdamda 74 bin 495 kişiden, yüzde 22.4 azalarak 57 bin 33 kişide kalıyor. Birbirinden farklı oranlarda da olsa bütün bölgelerde teşvik belgesi, teşvikli yatırım ve yaratılan istihdam da düşüşler yaşandı. Sadece, istihdam sayısında 6. Bölgede 2011 yılının ilk yarısındaki 6 bin 104 olan teşvikli yatırımlarda yaratılan istihdam bu yıl yüzde 24.3 artışla 7 bin 585’e yükselmiş durumda.
Yazının devamı için TIKLAYINIZ.