Finansçılar dolara mı oynuyor?

Çetin Ünsalan

– wp:paragraph –>

Son toplantısında faiz oranlarını sabit tutan Merkez Bankası
üzerine ‘düşür’ baskılı yeni bir oynanmaya başlandı. Öncelikle borçlanma
maliyetinin bu kadar yüksek, tasarrufun bu kadar kıt olduğu bir ortamda olası
bir faiz düşüşü nasıl yapılacak?

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Yapar mısınız; yaparsınız… Ama sonuçları ne olur önemli
olan o. Elbette bilhassa reel piyasalar açısından meseleye baktığınızda yüksek
faiz istenen bir durum değil. Fakat soru şu olmalı:

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Faiz oranlarını düşürseniz bile, piyasada kredi kullanacak
firma var mı? Hadi kullandı diyelim, bunu nerede değerlendirecek? Bir üretim
modeli içerisinde yapılacak faiz gevşemesinin anlamı var da, piyasaların
daraldığı, üretimde sıkıntıların büyüdüğü ve ödemeler zincirinin kırıldığı bir
süreçte, alınabilecek bir kredi de yatırıma değil borç ödemeye gider.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Diyebilirsiniz ki bu da bir anlamda piyasaya para girişi
anlamına gelir. Bu noktada da tüketim yapabilecek tüketici olup olmadığına
bakmak lazım. Son kurşununu yüksek ihtimalle Ramazan ayında ve bayramda
harcayan tüketicinin zorunlu giderlerini karşılamak dışında bir seçeneği yok.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Bu nedenle kredi kartı limiti yettikçe yine gıdaya harcama
yapmaya çalışacaktır. Lakin arka arkaya gelen taksit olanaklarına rağmen başka
kalemlere bir yansıma olması güç gözüküyor. Yani şişen stokları erimesi güç
gözüküyor.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Bu stoklar erimeden de, gelir hanesinde gerçekçi ve güvenli bir yükseliş olmadan da tüketicinin genel bir harcama yapması mümkün değil. Peki Merkez Bankası’na ‘faiz düşürebilir’ baskısını kim, neden yapıyor?

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Bence sualin yanıtını bulmak için doları kimin topladığına
bakmamız lazım. Zira dünya ekonomisinin daralma riski karşısında işi durduran
FED ve AMB gerçeğini görmezden gelip, her şeyin düzeldiği izlenimini yaratarak,
bunun da Merkez Bankası’nın faiz düşüşü için elini güçlendirdiği söylemek
gerçekçi bir sav değil.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Bu koşullar altında, yani ülke risk primleri bu kadar
yüksekken, dolar bazında yüksek maliyetlerle borçlanma gerçeği ortada dururken,
tüketicinin alım gücü kalmadığını bile bile, faiz düşün baskısının tek akıl
vereni finans çevreleri olabilir.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Bunun da önce doları, ardından enflasyonu, hemen akabinde de
doğal olarak faizleri patlatacağını görmek için iktisat uleması olmaya gerek
yok.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Türkiye gerçekçi bir biçimde sorunlarını masaya yatırmaz,
çözüm metotları geliştirmez ve böyle üçün beşin peşinde, gazla çalışan ülke
konumunu sürdürürse, kendi gerçekleriyle nasıl yüzleştiğine, bize nasıl bir
fatura çıktığına ve birilerinin yine buradan para devşirdiğine şahit olur, ortaya
çıkan fotoğrafın hızına da yetişemeyiz.

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

Aklınızdakini değil, ekonominin gerektirdiğini konuşun ve
hatta mümkünse susun. Artık beklentiler üzerinden ülkeyi kumarhaneye
çevirdiğiniz yetmedi mi?

– /wp:paragraph –>

– wp:paragraph –>

[email protected]

– /wp:paragraph –>

Yorumunuzla Bu Yazıya Katkıda Bulunun

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.