Borsalarda Black Monday – Kara Pazartesi

Yaşar ERDİNÇ

Dün ABD endekslerinde kelimenin tam anlamıyla çöküş vardı.

Dow Jones %4.60, S&P +4.1 ve Nasdaq %3.92 düşüş yaptılar. Tabi ki bu düşüşler Ekim 1987’deki kara pazartesini hatırlattı. Dow Jones endeksi bir günde %22.5 düşerken 1 haftalık düşüş %33 seviyelerinde olmuş ve buna bağlı olarak tüm dünyada borsalar %40-50 düşüşler yapmıştı. Bu nedenle “kara pazartesi” adı verilmişti. O günleri gösteren Dow Jones grafiği aşağıdadır.  Grafiğin alt kadranında 11 günlük fiyat değişimi % olarak verilmektedir. Dikkat ederseniz bir düşüş yavaş başlıyor (ortalama günlük %2-3 civarında oluyor) daha sonra bir günde %22.5 düşüş oluyor.

Bu grafikte aslında düşüşün vehameti çok net görünmüyor. Aşağıdaki grafiğe bakarsanız düşüşün ne kadar sert olduğu daha geniş bir zaman aralığında daha net görülüyor. Önceki 2 yıldaki yükselişin yarısından fazlası sadece 6 günde kaybedilmişti. Dow endeksinin, düştüğü seviyeye kadar yeniden yükselmesi 2 yıldan fazla bir süre aldı.

Hatırlarsanız yazdığım borsa yazılarında “parti devam ediyor ama ABD endekslerinden korkuyorum. O cephede çok sert satışlar gelebilir” mesajını veriyordum. Gerekçe olarak da ABD endekslerinin tüm değerleme yöntemlerine göre tarihi en yüksek seviyelerde olduğunu belirtiyordum. Bu nedenle de pozisyon almış olsanız bile, ne kadar zarara katlanacağınızı önceden belirlemeniz gerektiği ve düşüşler olduğunda stop yapmanız gerektiği mesajını verdim. Zaten artık bunu ezberlediniz. Stop yoksa kazanç yoktur. 1987’deki kara pazartesi sonrasında akademik dünyada bu konuda çok fazla çalışma yapıldı. Bu düşüş öncesinde düşüşü gerektirecek hiç bir haber yoktu. Genelde açıklamalara baktığımızda o sıralarda yeni kullanılmaya başlanan algoritmik modellerin toptan satışa geçtiği yönünde görüş bildirenler olsa da, o gündeki düşüşün gerekçelerini net bir şekilde ortaya koyan sonuç yoktu.

Dünkü düşüş sonrasında, analistlerin ve uzmanların açıklamalarına baktığınızda Yellen, son tarım dışı istihdam raporu veya yükselen 10 yıllık faizleri sebep gösterilse de, dün 10 yıllık faizler de sert düştü. Bu tür zamanlarda piyasaların açıklamaları fiyat hareketlerini takip eder. En önemli sebep, aşırı pahalı olan seviyelerdi ve bir şekilde satış gelecekti. Bu da dün oldu. Ama önemli olan şey şu ana kadar ne olduğu değil, bundan sonra ne olacağıdır. Fakat bu konuya geçmeden önce, dün ABD endekslerinde ne olduğuna grafiksel olarak bakalım. Üstteki grafik Dow Jones, alttaki grafik ise S&P 500 endeksinde dün oluşan düşüşleri gösteriliyor.

Her iki grafikte de son 2 ay içindeki yükselişin tamamının son 2 günde geri verildiğini görüyoruz. Yukarıda 1987 yılındaki kara pazartesi grafiklerine göre bu son düşüşler daha az olsa da, acaba yine 1987’deki gibi büyük düşüşler olur mu sorusu akla geliyor. Bence 1987’deki düşüşe benzer şekilde bir günde %20 düşüş olmaz. Ama yukarıdaki grafikler, ABD’de artık borsa balonunun patladığının resmidir.

ABD Borsaları Düştü Ya Diğer Borsalar

Bu saba itibariyle Asya cephesinde de satışlar var. En fazla düşüşü Japon Nikkei %4.75 ile yapmış durumda. Diğer borsalardaki düşüş miktarı da ortalama %2.5-3 arasında değişiyor. Bizim borsada da açılışta %2-3 arasında düşüş olabilir. Ama kağıt bazında %5-7 arasında düşüşler söz konusu olacaktır. Bu da borsanın izafiyet teorisidir. Eğer %10’luk düşüş 3-4 aya yayılırsa yatırımcıyı rahatsız etmez ama 2 günde olursa, panik yaratır. Bu sabah bütün borsa yatırımcıları istim üstünde. Ama açılışta hareket etmeyin. Bildiğiniz üzere ilk düşüş sonrasında tepkiler geliyor. Endeksin 114 bin ile 115 bin arasında açılmasını bekleyebiliriz.  120 bin seviyesi artık çok güçlü bir direnç oldu. 114-115 bin arasında açılış olması durumunda ilk direnç seviyesi 116.000-116.500 aralığı olacaktır. Bugün bu seviyenin üzerinde kapanış beklemiyorum. Tehlikeli olan şey ise endeksin sadece bin puan bir düşüşle açılıp yukarı hareket yapmasıdır. Bu tür bir durumda kar satışı veya hisse aldığınız fiyatın altında olsa bile satıp en az 1-2 hafta beklemekte fayda vardır.  Eğer endeks 114 bin veya bunun altını görürse, satmadan beklemek daha anlamlı olacaktır. Bu durumda 115 bin civarı direnç olacaktır.

Seans açıldıktan sonra saat 10:30’da ve daha sonra gün içinde seans içi yorum vereceğim… Bu arada twitter’dan da gerekirse mesaj göndereceğim.  Açılış sonrasında ilk 15 dakika bir şey yapmadan beklemek en uygun hareket tarzı olarak görülebilir.

Paranız sağlığınızı bozmasın. (6 Şubat 2018 – 09:48)

TEMEL / TEKNİK ANALİZ VE YATIRIMCI PSİKOLOJİSİ VİDEOLU EĞİTİMLERİM İÇİN TIKLAYIN!…

“Borsalarda Black Monday – Kara Pazartesi” ile ilgili 3 yorum

  1. Hocam ilginc olan birşey var o da su tum dunyada borsalarda asiri degerleme bence oyunun kendi olagan kurallari disinda kasitli yapildi acaba bu para cikislari sonrasi olasi bir savas senaryosu mu var birileri içerden sahip oldugu bilgiye gore son vurgunlari yapmis olabilir mi?Ortalik dusundugumuzden daha mi fazla karisacak diye dusunmeden edemiyorum.Degerli yorumlariniz icinde ayrica tesekkur ederim.

  2. BTC den edilen kar borsa ya dönmek için zemin mi hazırlıyor. Hacklenen BTC ler ile borsa lar mi cezalandırıliyor. Utobik düşünceler ama neden olmasın

Yorumunuzla Bu Yazıya Katkıda Bulunun

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.