Küresel Harmoni

Yaşar ERDİNÇ

Sevgili okuyucularım, son günlerde neden sık yorum yazmadığıma ilişkin mailler alıyorum. İnanın yazacak çok fazla bir şey yok. Çünkü piyasa hareketleri belirli bir kanalda devam ediyor. Bu kanalın dışına çıkılmadan çok büyük hareketler beklememek lazım.

Bugün size endeksin yönü hakkında ne yazsam? Olay basitçe ortada görülüyor. Dış piyasalarda satış var ve bizim endeks de satış yiyor. Dün dış piyasalar kötü olmamasına rağmen bizim endeks sert bir düşüş yapmıştı. Şu an dünyadaki en tehlikeli gelişme bana göre, paranın tamamıyla tahvil ve bonoya kayıyor olmasıdır. Bu durum hiç hayra alamet değil. Yani hiç bir getiri bulamayan para, yıllık reel getirisi negatife gelmiş olan tahvillere ve bonolara kayıyor. Yani bunun anlamı şudur; Elimizdeki para ile yatırım yapmak istemiyoruz ve ekonominin çarklarına para sokmak istemiyoruz. Çünkü yatırım yapıp üretsek bile talep yok. İşte bu aşamada dünya kilitlenmiş durumda.

Şu ana kadar aslında hep kafamda yeniden küresel ekonomiler resesyona mı gidecek? yoksa enflasyonist bir süreç mi başlayacak diye düşünüyordum. Şu an artık kesin kanaat getirdim ki; gelecek en az 5 yıllık süreçte, düşük üretim ve yüksek enflasyon ile karşılaşacağız. Bu enflasyon 1970’li yıllardaki kadar yüksek olmayacak ama zamanla alevlenen bir ateşe benzeyecektir. Şu an dünyadaki tahvil faizleri tarihi diplerine gelmişken, petrol fiyatlarının 50 doları geçmesi bana göre dikkat edilmesi gereken ilk sinyallerdendir. Keza Altındaki hareketler de benzer şekildedir. Yani enflasyon içinde durgunluk olgusunu dünya ekonomileri yeniden yaşayacaklar. Şu an enflasyon küresel ekonomiler yaratamıyorlar ama yarın bir gün devlet borçları sorgulanmaya başlansın, insanlar “en güvenli limandır” diyerek girdikleri devlet kağıtlarından çıkmaya başlasınlar… Hayal edin bakalım para nereye akacak? Eğer devlet tahvillerine de güven azalmışsa, Örneğin İtalya’nın 2.2 trilyon euro borcunu ödeyemeyeceği anlaşılınca, Avrupa Merkez Bankası  bu borcun tamamını alır mı? Alabilir mi? Alsa bile karşılığında ne verecek? Tabi cash para verecek. Bu para yeniden İtalyan tahviline mi yatırılır? Yoksa herkes tahvillerden kaçmaya başladığında mala ve altına mı kayar?

Dünyanın çivisi çıkmış durumda ve çıkmış olan bu çivi şu an için eğreti olarak bir denge sağlıyor ama dünyanın durumu hiç hoş değil. Bütün vücut metastas yapmış. Kanser her yere yayılmış durumda. Her yerde talebin canlanması lazım ama nasıl? Şu ana kadar faizleri dibe vurdurdular, fakat kimse borçlanıp harcamıyor. Reel gelirler ise küresel ekonomileri ayağa kaldıracak derecede artmıyor. Şu an yapılacak en akıllıca şey, ücret artışlarını desteklemek olmalıyken, bunun yanından kimse geçmiyor. Standart ekonomi kitaplarında enflasyon konusunu anlatırken, enflasyonun tek nedeninin ücret artışları olduğu vurgulanır. İşte bu aşamada özel sektöre ciddi destek gerekiyor. Fakat şu an bu noktadan çok uzaktayız. Para politikaları ile bu işin çözülmeyeceğinin anlaşılabilmesi için herhalde yeni bir kriz gerekiyor ve dünya ekonomileri için bu kriz çok uzakta da değil. Kürsel harmoni her an bozulabilir.

Aşağıdaki grafikte BIST-100 endeksinin günlük hareketleri veriliyor. 76 bin ile 80 bin aralığındaki 4 bin puanlık kanalda hareket eden endeksin bu kanal hareketinin devamını bekleyebiliriz. 76 bin seviyesi destek olmaya devam edecektir. Bu kanal hangi yöne kırılırsa o yönde hareket etmek gerekir. Fakat önceki günkü yazımda da vurguladığım üzere, endeksin gelecek hafta ortalarına kadar 80 bini aşmamış olması iyi haber olmayacak.

BIST-10 haziran

Dolar/TL kuru için ise önceki gün genel olarak en fazla 2.8750 civarına gerileme beklediğimi ve alım düşünülebileceğini belirtmiştim. Şu an 2.9350’de bir direnç var. O seviye geçilirse 2.96 civarına kadar gelecek haftalarda yükseliş gerçekleşebilir. Dolar/TL kuru şu an 2.9188 seviyesinde bulunuyor. Elinde olanlar bence riskli olan gelecek 3 ay için tutmaya devam etmeliler. Daha önce ALtın ile ilgili olarak 115 Tl civarından alım yapılabileceğini belirtmiştim. Alanlar  bence uzun vadeli beklemeyi göze alsınlar. Çünkü kürsel harmoni bozulduğunda ilk güvenli liman altın olacaktır.

Herkese bol kazançlı günler

Yorumunuzla Bu Yazıya Katkıda Bulunun

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.