Piyasalara Üstten Bakış ve Psikoloji

Yaşar ERDİNÇ

Dün haftaya kararsız başlayan piyasalarda bu kararsızlık devam ediyor. Amerika dünkü açılışından sonra sert gerileme yapınca, bizim borsaya da bir miktar olumsuz yansıdı, fakat ABD’nin kapanış saatine doğru ABD endeksleri kayıplarının önemli bir kısmını geri aldı.

Bu sabah Avrupa cephesinde olumlu açılış var ve DAX endeksi %0.40  yukarıda bulunuyor. Paris ve Londra endeksleri de hafif artıda bulunuyor. Dış borsalardaki havaya uygun olarak BIST-100 endeksi de hafif bir yükselişle açıldı ve düne göre %0.35 yukarıda bulunuyor.

Bu anlattıklarım bu sabahki hareketler. Fakat genel resme biraz daha uzaktan bakmak gerekiyor. Bildiğiniz üzere yarın akşam FED’in Nisan ayı toplantısı olacak. Bu toplantıdan acaba Haziran ayı için bir faiz artırımı sinyali gelir mi? sorusu  en önemli soru olarak yer alıyor.  Asla net bir sinyal beklenmemeli. FED yine verilere bakacağız diyecektir. Piyasa zaten bunu biliyor ama geçen toplantı sonrasında yapılan açıklamanın tonlaması ile, bu toplantıdan sonra yapılacak açıklamanın tonlaması  arasındaki fark piyasalarda hareket yaratacaktır. Her ne kadar FED kararı çok önemli olsa da, bir hafta sonra büyük resmin içinde küçük bir ayrıntı olarak kalacak. Peki büyük resimde ne var? Bunları maddeler halinde yazalım;

A. Küresel risk iştahı hala fena değil. Aşağıdaki grafik Stres ya da korku endeksi olarak bilinen VIX endeksini gösteriyor. Bu endeks şu an en dip seviyelerine yakın duruyor. Genelde 12 seviyeleri dip seviye iken şu an 14.08 seviyesinde bulunuyor. Yani şu an risk iştahı yüksek ve korku endeksi diplerde. Daha da iyi bir duruma gelebilir mi? Zor… Çünkü şu an zaten küresel piyasalar en olumlu durumlarına yakınlar.

VIX-26 nisan 2016

B.  Aşağıdaki grafik ise DOw ve S&P endekslerini gösteriyor. Dikkat edilirse her iki endeks de tarihi zirve seviyelerine yakın bulunuyor. Bu endekslerin tarihi zirvelerini aşıp daha da yukarı gitmeleri için, ya ABD ekonomisinde ciddi bir büyüme olmalı, ya da 2016 içinde kesinlikle faiz artırımı  olmayacak mesajı verilmeli. Bir bakıma bu cephede de çok olumlu günler geride kaldı ve son bir aydaki performans gelecek bir iki ayda beklenemez. Zaten Dow endeksinde teknik olarak zirve mumları oluştu. Hem Dow hem de S&P endekslerinde ters asılı adam görüntüleri oluştu.

Dow ve sp 26 nisan 2016

C. Bizim borsamız ise diğerlerinden pek farklı değil. Aşağıdaki grafikte görüldüğü üzere, 87 bine yaklaştıktan sonra geri çekildi. Bu grafikler haftalık bazda verilmiştir. Geçen haftaki işlem miktarı en  2014’den bu yana gerçekleşen en yüksek haftalık işlem miktarı oldu. Ayrıca yıl başından bu yana BIST-100 endeksi yabancı borsalardan ciddi pozitif ayrışma yaşadı. Durum böyle olunca, biraz daha riskli durumdayız. Çünkü zaten yıl başından bu yana iyi bir getiri sağlayan yabancıların ekstra daha büyük montanlarda alım yapmak yerine, kârlarını cebine koymak istemeleri normal olacaktır.

BIST 26 nisan 2016B

Şu an her yatırımcının beyninde 70 binden 86 bine gelen endeks var. Bilinçaltımız bu trendi algılayarak bize borsanın hala hızlı bir şekilde yukarı gideceğine dair şüphe yaratıyor. Halbuki fundamental (temel) analiz bu tür zamanlarda çok daha önemlidir. Beynimizdeki trendin aşağı kırılması ve aşağı gidişin başladığına inanması için endeksin en azından 80-82 bine kadar düşmesi lazım. İşte bu noktada piyasadan gelen sinyaller her zaman kafa karıştırıcı olur. Zirvede miyiz? Daha yolumuz var mı? Yoksa aşağı mı döneceğiz? İşte bu sorulara cevap verirken gaipten bir sesin bunu cevaplamasını beklemeyin. Şu anki ortamı değerlendirin. Niçin endeks buraya kadar yükseldi? sorusunu sorun. En yalın cevabı Yellen’in konuşması ve verdiği “faiz artırmakta temkinli olacağız” mesajıdır. Etkin Pazar Hipotezi bir bilginin fiyatlara çok kısa sürede girdiğini söyler ve doğrudur da. Sonuçta para varsa ve düşük maliyetli kolay para bulma imkanı varsa borsalar yukarı gider. Şu ana kadar yabancılar bunu satın aldı. Şimdi sorulacak soru, “bundan sonra neyi satın alacaklar?” sorusudur. Buna ben cevap vermeyeyim ve siz cevap verin. Bu tür durumlarda eğer yatırımcı hissedeyse yükseliş görmek ister ve piyasanın yukarı gitmesi için senaryo yazabilir. Fakat yatırımcı psikolojisinde “False Consensus” kavramı vardır. Eğer pozisyondaysanız senaryolarınızın sağlıklı olması olasılığı zayıflar. Ayrıca “düşecek” diyen birine tepki duyarsınız. Fakat yapılması gereken şey, pozisyonlardan bağımsız olarak gelişmeleri analiz etmektir. Yukarıdaki grafikte son 86.900 zirvesinden önce üç tane daha zirve vardır. Eğer yatırımcı akıllı bir yatırımcıysa, gider o tarihlerde ekonomi ve finans basınında neler söylenmiş neler yazılmış ona bakar.

Lafı uzatmayayım; şu an birçok olumlu beklentinin fiyatlarda artık yeterince var olduğunu düşündüğümden dolayı, son bir aydaki performansın bizleri kör etmemesi gerektiğini düşünüyorum.  Banka bilançoları iyi geleceği için hala kısa vadede olumlu günler göreceğiz, fakat zannedersem bu bilançolar, karları realize etmek için fırsat yaratmak isteyenlere destek olacaktır. Endeks az önce 85.500’ün üzerini gördü ve şu an hafif bir gerileme var. FED toplantısı sonrasında trend değişimi olasılığının yükseleceğini ve “sell in may go away” (Mayısta sat uzaklaş) mantığının daha etkin olacağını düşünüyorum.

Şu an TCMB’nin yeni Başkanı Murat Çetinkaya konuşuyor ve başlıklar halinde aşağıdaki mesajları verdi. Bu mesajlar sonrasında dolarda gerileme var. Sebebi de en azından para politikası ve faizler konusunda makul şeyler söylüyor olmasıdır. Daha sade para politikası demek, faiz koridorunun iyice daraltılması anlamına geliyor. Yani gelecek toplantılarda faizler adım adım inecek ve üst koridor %8-9 arasına  kadar inebilir. En azından bunu profesyonelce söylüyor. Piyasalar da makul açıklamalara olumlu tepki veriyor. Eğer danışmanlar ya da bakanlar gibi faizleri radikal şekilde indireceğiz falan dese burası tarumar olur. Sayın Çetinkaya’yı takdir ettiğimi belirtmeliyim. Tabi ki henüz sağlıklı değerlendirme yapmak için erken. İzleyip para politikasının nasıl olduğunu göreceğiz.

Endeksin bugün 85 bini destek yaparak 85.750 aralığında hareket etmesi mümkün olabilir. Dolar/TL kuru ise Çetinkaya’Nın açıklamlarına çok olumlu tepki verdikten sonra 2.83 üzeirnde yeni bir destek oluşturduktan sonra önümüzdeki günlerde yeniden yukarı yönlü hareketine devam edebilir..

Bol kazançlı bir hafta olması dileğiyle…

TCMB Başkanı ÇETİNKAYA NELER SÖYLEDİ? (Not: Aşağıdaki mesajlar MATRİKS programından kopyalanıp yapıştırılmıştır. Bu yüzden büyük harftir)

TCMB/ÇETİNKAYA: NİHAİ AMACIMIZ FİYAT İSTİKRARINI SAĞLAYARAK EKONOMİK İSTİKRARI PEKİŞTİRMEK OLACAKTIR

26.04.2016 10:57:25 TCMB/ÇETİNKAYA: YENİ DÖNEMDE TERCİHİMİZ DAHA SADE VE ÖNGÖRÜLEBİLİR BİR PARA POLİTİKASIDIR

26.04.2016 10:56:12 TCMB/ÇETİNKAYA: ENFLASYONUN HALA HEDEFİN ÜZERİNDE VE OYNAK OLMASINDA YAPISAL FAKTÖRLERİN ROLÜ AZIMSANAMAYACAK DÜZEYDEDİR

26.04.2016 10:55:17 TCMB/ÇETİNKAYA: TÜRKİYE’DE TAM ANLAMIYLA FİYAT İSTİKRARINA ULAŞILDIĞINI SÖYLEMEK MÜMKÜN DEĞİLDİR

26.04.2016 10:54:45 TCMB/ÇETİNKAYA: MERKEZ BANKASI FİYAT İSTİKRARINI TEMEL HEDEF OLARAK GÖZETMEYE DEVAM EDECEKTİR

26.04.2016 10:53:16 TCMB/ÇETİNKAYA: ENFLASYON ORTA VADEDE %5’DE İSTİKRAR KAZANACAK

26.04.2016 10:53:03 TCMB/ÇETİNKAYA: 2017 YILI SONUNDA ENFLASYONUN % 6 OLACAĞINI ÖNGÖRÜYORUZ

26.04.2016 10:52:44 TCMB/ÇETİNKAYA: 2016 YILI SONUNDA ENFLASYONUN % 7.5 OLACAĞINI ÖNGÖRÜYORUZ

26.04.2016 10:51:54 TCMB/ÇETİNKAYA: ENFLASYON TAHMİNLERİMİZDE BİR ÖNCEKİ RAPORA GÖRE DEĞİŞİM YAPMADIK

26.04.2016 10:51:23 TCMB/ÇETİNKAYA: HAM PETROL FİYATLARI VARSAYIMIMIZI 37 DOLARDAN 40 DOLARA GÜNLELLEDİK

26.04.2016 10:50:54 TCMB/ÇETİNKAYA: GIDA ENFLASYONU VARSAYIMIMIZI 2016 İÇİN % 9, 2017 İÇİN % 8 SEVİYESİNDE KORUDUK

26.04.2016 10:50:21 TCMB/ÇETİNKAYA: HAM PETROL FİYATLARINI YUKARI YÖNLÜ, DOLAR CİNSİNDEN İTHAL FİYATLARINI AŞAĞI YÖNLÜ GÜNCELLEDİK

26.04.2016 10:49:17 TCMB/ÇETİNKAYA: CARİ DENGEDE GÖZLENEN İYİLEŞME EĞİLİMİNN DEVAM EDECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ

26.04.2016 10:48:55 TCMB/ÇETİNKAYA: 2016 YILINDA İÇ TALEBİN 2015 YILINA KIYASLA BİR MİKTAR GÜÇLENMESİNİ BEKLİYORUZ

26.04.2016 10:48:29 TCMB/ÇETİNKAYA: ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE GELİR VE GÜVEN KANALLARI İLE FİNANSAL KOŞULLARIN İÇ TALEBİ DESTEKLEMESİNİ BEKLİYORUZ

26.04.2016 10:47:11 TCMB/ÇETİNKAYA: İLK ÇEYREĞE İLİŞKİN VERİLER İKTİSADİ FAALİYETTEKİ ILIMLI VE İSTİKRARLI ARTIŞIN SÜRDÜĞÜNÜ GÖSTERİYOR

26.04.2016 10:46:40 TCMB/ÇETİNKAYA: İKTİSADİ FAALİYET OCAK ENFLASYON RAPORU İLE UYUMLU BİR GELİŞME SERGİLEDİ

26.04.2016 10:46:17 TCMB/ÇETİNKAYA: ÇEKİRDEK GÖSTERGELERDE HENÜZ ARZU EDİLEN İYİLEŞME GERÇEKLEŞMEDİ

26.04.2016 10:45:43 TCMB/ÇETİNKAYA: İLK ÇEYREKTE HİZMET ENFLASYONU EĞİLİMİ YÜKSEK SEYRİNİ SÜRDÜRDÜ

26.04.2016 10:43:58 TCMB/ÇETİNKAYA: YILLIK ENFLASYONDAKİ AZALIŞTA İŞLENMEMİŞ GIDA FİYATLARI ETKİLİ OLDU

26.04.2016 10:43:35 TCMB/ÇETİNKAYA: YILLIK KREDİ BÜYÜME HIZLARININ MAKUL DÜZEYLERDE SEYREDECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ

26.04.2016 10:42:07 TCMB/ÇETİNKAYA: ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE KOŞULLAR ELVERDİĞİ ÖLÇÜDE SADELEŞME ADIMLARINA DEVAM EDECEĞİZ

26.04.2016 10:41:28 TCMB/ÇETİNKAYA: KÜRESEL OYNAKLIKLARDA DÜŞÜŞÜN DEVAM ETMESİ DURUMUNDA SIKI PARA POLİTİKASINI DAHA DAR BİR FAİZ POLİTİKASI İÇİRDE UYGULAYABİLECEĞİZ

26.04.2016 10:40:59 TCMB/ÇETİNKAYA: KREDİLER VE DÖVİZ KURLARINDA AŞIRI OYNAKLIK AZALDI

26.04.2016 10:40:43 TCMB/ÇETİNKAYA: MALİ DİSİPLİNİN SÜRDÜRÜLMESİ EKONOMİNİN SAĞLAMLIĞINA ÖNEMLİ BİR KATKI VERDİ

26.04.2016 10:40:01 TCMB/ÇETİNKAYA: GETİRİ EĞRİSİNİN EĞİMİ YATAYA YAKIN KONUMUNU KORUDU

26.04.2016 10:39:24 TCMB/ÇETİNKAYA: PARA POLİTİKASINDAKİ SIKI DURUŞUMUZU GEREKLİ GÖRDÜĞÜMÜZ DÖNEM BOYUNCA KORUYACAĞIZ

26.04.2016 10:39:04 TCMB/ÇETİNKAYA: ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE PARA POLİTİKASI DURUŞU ENFLASYON GÖRÜNÜMÜNE BAĞLI OLMAYI SÜRDÜRECEKTİR

26.04.2016 10:38:03 TCMB/ÇETİNKAYA: SADELEŞME YÖNÜNDE ÖLÇÜLÜ ADIMLAR ATTIK

26.04.2016 10:36:47 TCMB/ÇETİNKAYA: ENFLASLONDA TEMELDE İŞLENMEMİŞ GIDA KAYNAKLI ÖNEMLİ BİR İYİLEŞME SAĞLANDI

26.04.2016 10:36:23 TCMB/ÇETİNKAYA: KÜRESEL PİYASALARDA YAŞANAN BU GELİŞMELER TÜRKİYE EKONOMİSİNİ OLUMLU YÖNDE ETKİLEDİ

26.04.2016 10:35:27 TCMB/ÇETİNKAYA: KÜRESEL FİNANSAL KOŞULLARDA İYİLEŞME YAŞANDI

Yorumunuzla Bu Yazıya Katkıda Bulunun

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.